gebelikte duygusal değişiklikler

Gebelikte Meydana Gelen Duygusal Değişimlere ve Nedenlerine Bakış

Oldukça heyecanlı ve keyifli bir süreç olan gebelik bazı anne adayları için oldukça stresli yada duygusal olabilir. Gebelik deyince aklımıza her ne kadar fiziksel değişikler gelse de yaşanan psikolojik değişikler en az fiziksel değişikler kadar önemli ve şiddetlidir. Bebek sahibi olmanın hayalini kuran anne adayları heyecan, memnuniyet, korku, sabırsızlık, endişe, sinir, stres gibi bir çok duygusal değişimi aynı anda yaşayabilir.

Durumun temelinde değişen hormon düzeyleri yer alır. Ancak duygusal değişimin açıklanmasında hormonlar dışında da birçok neden vardır. Vücutta meydana gelen değişimler, mali durum, sorumluluk bilinci, komplikasyonlar ve diğer bir çok neden duygusal değişimlerin nedenleri arasında yer alır.

Trimesterlere göre değişimler

Gebelikte duygusal değişimler 3 aylık dönemlerde farklılaşabilir. Genel olarak trimesterlere göre değişimler şu şekildedir.

  • İlk üç aylık dönem: Aşırı yorgunluk veya sabah rahatsızlığı günlük yaşamınızı olumsuz yönde etkileyebilir. Adet öncesi sendromunda olduğu gibi huysuzluk ve rahatsızlık bu dönemde oldukça fazladır.  Hamilelik haberini almanın vermiş olduğu mutluluk veya beklenmeyen, istenmeyen gebeliğin üzüntüsünün kişiye yansıması bu dönemde oldukça doğaldır. Aynı şekilde ilk defa anne olacak kişilerde bu dönemde endişe ve kaygı sıklıkla gözlemlenebilmektedir.
  • İkinci üç aylık dönem: Yorgunluk, sabah bulantısı ve ruh hali değişiklikleri genelde 2.trimesterde düzelmeye başlar hatta tamamen ortadan kalkabilir. Ancak bu dönemde kendinizi daha önce olduğunuzdan daha unutkan ve dağınık hissedebilirsiniz. Normalden daha kilolu olmak fiziksel memnuniyetsizliğini arttırabilir. Yine bu dönemde bebeğin hareket ettiğini hissetmek ve karnınızda bir şey taşıdığınızın farkına varmak sizi daha duygusal veya daha endişeli bir hale getirebilir.
  • Üçüncü üç aylık dönem: Bu dönemde Unutkanlık sorunu devam edebilir. Doğum tarihiniz yaklaşırken yeni bir bebeğin hayatınızı nasıl değiştireceği konusunda kendinizi endişeli hissedebilirsiniz. Kendinizi daha yorgun ve rahatsız hissettiğiniz için, öncekinden daha sinirli olabilirsiniz. Ayrıca doğum eyleminin nasıl olacağı ve bu konuda hissettiğiniz korkular sizi etkileyebilir ve duygusal değişimleri tetikleyebilir.

Elbette ki tüm anne adayların duygusal durumların kronolojisi bu şekilde değildir. Farklı zaman dilimlerinde farklı duygusal değişimler görülebilir ancak genel tablo bu şekilde seyretmektedir.

Şimdi gebelikte meydana gelen duygusal değişiklerin nedenlerine göz atalım.

Duygusal Değişimler Neden Olur?

Gebelik boyunca duygusal değişimlerin tam olarak neden olduğuna dair şuan için kesin bir bilgi yok. Çünkü gebelikte vücutta çok fazla değişim yaşanıyor ve duygu durum değişikliğine neden olabilecek şartlar gelişebiliyor. Duygusal dalgalanmalarının ve ruh halindeki değişiklerin olası nedenlerine hep beraber bakalım:

Hormonlar

Gebelikteki duygusal değişimlerin temel nedeninin değişen hormon seviyeleri olduğu düşünülmektedir. Hamileliğin devamlılığını sağlayan östrojen ve progesteron hormonun düzeylerinde ciddi artış duygusal dalgalanmaları beraberinde getirebilir. Bazı kadınlarda bu değişimlerin sorumlusu östrojen hormonu iken bazılarında progesteron hormonudur. Hormon seviylerindeki artış ve dalgalanma beynin duyguları kontrol etme yetisini bozabilir ve bu durum sürekli duygu durum değişikliklerine yol açabilir.

Semptomların Varlığı

Gebelikte sizi sürekli rahatsız eden sabah bulantıları, ağrılar, ödem, mide bulantıları, yorgunluk, halsizlik gibi semptomlar ve vücudunuzun bunlara adapte olma çabası sinirli ve gergin bir gebelik geçirmenize neden olabilir. Ara ara, beklenmedik zamanlarda karşımıza çıkan bu semptomplar duygusal durumunuzu aniden değiştirebilir ve uzun süre etkisinde kalmanıza neden olabilir.

Düşük Yapma Korkusu ve Bebeğe Zarar Gelmesi Korkusu

Şüphesiz düşük yapmak bir anne adayının en son isteyeceği şeydir. Özellikle düşük riskinin daha yüksek olduğu ilk 3 aylık dönemde anne adaylarında ciddi endişe ve korkular meydana gelebilir. Bu durum daha önce düşük yapmış kişilerde, ilk defa gebe kalanlarda ve çevresinde düşük yapan kişiler olan anne adaylarında oldukça yaygındır. Bu korku genellikle 4. Aydan itibaren riskin azalmasıyla beraber ortadan kalkar ve anne adayı düşük konusundaki endişelerinden uzaklaşır.

Düşükten bağımsız olarak anne adayı yanlış bir hareket yaparak yada yanlış bir besin tüketerek bebeğe zarar vereceğini düşünebilir ve bu konuda endişelerini obsesyon boyutuna çıkarabilir. Bebeğe istemeden zarar verme korkusu ve bundan doğan endişeler duygu durumunda ani değişiklere neden olabilir. Bu durumda yine ilk kez gebe kalan yada önceki gebeliğinde bebeğini kaybeden anne adaylarında oldukça sık görülür.

Doğum Korkusu

Gebeliğin son aşaması olan doğum anı bir çok kadının korkulu rüyasıdır. Özellikle normal doğuma karar vermiş anne adayları bu işlem esnasında acı duyup duymayacağını merak etmekte ve bu durum özellikle 3. Trimesterin sonlarına doğru ciddi duygusal değişimleri beraberinde getirmektedir. Yine aynı şekilde doğum şekli konusunda henüz tam bir karar verememiş anne adaylarının alternatif arama çabası da stresli bir ruh halini beraberinde getirmektedir. Gebelikte görülen bu stres genellikle ilk defa anne olacak adaylarda oldukça yaygındır.

Bebeğin Sorumluluğu

Yeni bir bebek yeni sorumlukları beraberinde getirmektedir. Bu sorumluklarla yüzleşecek olmak gebeliğin özellikle son evrelerinde anne adayında aşırı duygusallığa neden olabilir. Bu dikkat ve endişe sonrası anne adayında anksiyete ve depresyon gelişebilir.

Endişenin temelinde bebek sahibi olmaktan rahatsızlık duymak, uykudan mahrum kalacağını bilmek, bebek bakımının zorlukları ile yüzleşmek, iyi bir ebeveyn olamamak, eşinden ve ailesinden destek almamaktan korkmak gibi bir çok neden olabilir. Ancak hormonların ve annelik iç güdüsünün verdiği güç ile bu sorunu kısa sürede atlatmanız mümkün!

Sosyal Hayat ve Maddi Külfet

Bebeğin dünyaya gelmesi sosyal ilişkilerimi nasıl etkiler? Bebeğin varlığı hayatımı nasıl kısıtlar? İş hayatından uzak kalmak profesyonel meslek hayatımı olumsuz yönde etkiler mi? Bebeğin masraflarını karşılayabilir miyim? Çalışmayacak olmam maddi olarak beni sarsar mı? vs vs

Tüm bu sorular bebek dünyaya geldikten sonra sizi bekleyen olaylara psikolojik olarak hazırlıksız olduğunuzu gösterir. Bu soru işaretlerinin bebek doğmadan önce başlaması ise gebelikte duygusal değişimlerin yaşanmasına neden olur. Zaman zaman aklınıza gelen bu sorular anlık duygu durum değişiklerine neden olabilir, ruh halinizi olumsuz etkileyebilir.

Fiziksel Değişim ve Memnuniyetsizlik

Bazı hamile kadınlar hızla değişen bedenlerine hayret ederler ve kendilerini daha iyi hissederler, bazıları ise kilo alımı ve doğumdan sonra bozulacak vücut yapısından dolayı bu durumdan endişe ederler.

İkinci ve üçüncü trimesterlerde bebeğiniz karnınızda daha belirgin hale gelir. Bu dönemlerde alınan kilolar sonucu, kişi görünümünden memnun olmayabilir ve bu durum özgüvenini olumsuz yönde etkileyebilir. Bu özgüven eksikliği ve memnuniyetsizlik gebelikte duygusal değişimlere neden olabilir.

Duygusal Değişiklere Karşı Ne Yapılabilir?

Yaşanan duygusal dalgalanmalara karşı yapılabilecek şeylere kısaca bakalım:

Kişisel bakım: Kendinizi bol miktarda zaman ayırın. Vücudunuzu ve zihninizi dinleyin ve ihtiyacınız olanın farkında olun. Ilık bir duş yada bir masaj sizi rahatlatabilir ve stres atmanıza yardımcı olabilir. Kitap okumak, tatile çıkmak veya manikür-pedikür yaptırmak duygu durumunuzda olumlu değişiklere neden olabilir.

Uyku: 8 saat boyunca iyi uyumak, duygusal durumunuz için harika bir etkiye sahiptir.  Erken yatma ve erken kalkma alışkanlığı kazanmak sabahları yorgun uyanmanızı engeller, güne daha dinç başlamanıza yardımcı olur. Gebelik boyunca doğru pozisyonunda uyumanız uyku kalitenizin artmasını sağlayacaktır. Bknz: Gebelikte Doğru Uyku Pozisyonu

Diyet: Yediğiniz besinler duygusal durumunuzu doğrudan etkileyebilir. İşlenmiş gıdalar yerine sağlıklı ve doğal yiyecekler yemek duygusal dengenin artmasına katkıda bulunurken hem fiziksel hem de zihinsel sağlığa teşvik eder.

Destek: Gebelik boyunca sizi anlayan ve size yol gösteren bir eşiniz yada arkadaşınız varsa duygusal değişiklerden çok daha az etkilenirsiniz. Bazı durumlarda çevrenizdeki kişiler sizi anlamakta yetersiz kalabilir ve sosyal ve duygusal desteğe ihtiyacınız olabilir. Bu gibi durumlarda bir psikologdan profesyonel destek alabilirsiniz.

Geçici olduğunu Unutmayın: Hamilelik süreci boyunca yaşadığınız tüm psikolojik ve fiziksel değişimlerin, endişelerin ve korkuların geçici olduğunu aklınızdan çıkarmayın. Sorunların geçici olduğunu bilmek onların üstesinden gelebilmeniz için oldukça önemlidir.

Bu konuda daha detaylı bilgi almak için lütfen aşağıdaki yorum bölümüne aklınıza takılanları yazınız!

Yorum yaptıktan sonra dilerseniz Hamilelik Belirtileri editörleri tarafından derlenmiş Hamilelik Korkusunun Nedenleri ve Belirtileri Nelerdir? başlıklı yazımızı da okuyabilirsiniz.

1

Yorum Yok.

Bir cevap yazın