hamilelik ve talesemi ilişkisi

Hamilelik ve Akdeniz Anemisi İlişkisi

Bir anemi çeşidi olan talesemi genetik geçişli ve ciddi bir hastalıktır. Çoğu gebe kadın bu dönemde ortaya çıkabilecek talesemi hastalığı yada gebelik öncesi varlığını bildiği talesemi taşıyıcılığı durumuna karşı olduk tedirgindir. Akdeniz anemisi olan kadınların hamile kalıp kalamayacağına dair ve talesemi olan bir annenin bebeğinin de talesemi olup olmayacağına dair bir çok soru işareti yine gebe kadınların aklını meşgul etmektedir. Bu yazımızda akdeniz anemisinin gebelik ile ilişkisine dair bilgiler vereceğiz.

Akdeniz Anemisi – Talasemi Nedir?

Talasemi olarak da adlandırılan ve ülkemizde daha çok Akdeniz Anemisi adıyla bilinen bu durum aslında bir genetik kan bozukluğu durumudur. Akdeniz Anemisi, mutasyona uğramış genlerin vücudun sağlıklı hemoglobin üretimini durdurmasıyla ortaya çıkar. Hemoglobinler, kırmızı kan hücrelerinde bulunan ve demir-protein bakımından zengin olan bir maddedir. Akdeniz anemisi bu yönüyle demir eksikliği anemisine diğer adıyla kansızlığa benzetilebilir ancak talesemi normal anemiye göye çok daha ciddi bir hastalıktır. (Bknz: Hamilelikte Anemi: Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi)

Hemoglobin ile vücudun her noktasına oksijen taşınırken, aynı zamanda ciğerlerdeki karbondioksit de dışarı atılır. Genler mutasyona uğradığında ise bu proteinler de kalıcı olarak değişir. Dolayısıyla Talasemi, yani Akdeniz Anemisi hayat boyu süren bir durumdur.

Akdeniz Anemisi Türleri Nelerdir?

Gebelikte Akdeniz Anemisi konusuna değinmeden önce iki Talasemi türünden bahsedeceğiz. Hemoglobinler alfa zincirleri ve beya zincirleri olmak üzere iki çeşit eşleşen protein zincirinden oluşur.

Bu hastalığın belirtileri kimi zaman hafif, kimi zaman daha şiddetlidir. Burada belirleyici etken hangi genlerin mutasyona uğradığı ve etkilenen alfa ya da beta hemoglobin olup olmadığıdır. Orak hücreli anemi gibi akdeniz anemisi de genetik geçişli bir hastalıktır.

Belirtiler için hafif, orta ya da yüksek gibi ciddiyet tanımlamaları bulunurken, hafif talasemide neredeyse hiçbir belirti yoktur. Orta düzeyde talasemide ara sıra kan nakline ihtiyaç duyma ihtimali vardır. Yüksek talasemide ise hastalık daha ciddi bir formda görülür. Gebelikte siz de hangi taleseminin görüldüğü burada çok büyük önem arzetmektedir.

Alfa Talasemi:

Alfa hemoglobin zincirlerinde bir mutasyon, alfa talasemiye sebep olur. Bu zincirler dört ayrı gen tarafından üretilir ve sadece tek bir gen mutasyona uğradıysa, belirtiler çok nadir gözükür. Mutasyona uğrayan gen sayısı arttıkça alfa talasemi şiddeti de artar.

Tüm dört gen de mutasyona uğradıysa buna HbH hastalığı adı verilir ve maalesef bu durumda hamilelik sonrası çok az bebek hayatta kalır.

Beta Talasemi:

Beta hemoglobin zincirlerindeki mutasyon bu duruma sebep olurken, beta zincirleri iki gen tarafından meydana getirilir. Eğer tek bir gen mutasyona uğradıysa, genellikle belirtiler çok hafif olur fakat iki gende de mutasyon oluştuysa, daha ciddi durumlar ortaya çıkabilir.

Beta talasemi, alfaya göre daha yaygındır ve çok sayıda kişi bu hastalığı taşır.

Talasemi Taşıyıcılığı ve Hamilelik: Bebeğim Nasıl Etkilenir?

Gebelikte Akdeniz Anemisi durumunda mutlaka kan testleriniz için doktorunuza danışmalı ve durumu açıklamalısınız. Hangi talasemi türünü taşıdığınıza bağlı olarak gebelik süresince özel bakıma ihtiyaç duyabilirsiniz. Çok nadir olarak bazı kadınlarda yıllarca var olan talesemi ilk defa gebelik döneminde ortaya çıkabilir.

Taşıyıcı olmanız veya talaseminiz olması fark etmeksizin, gebelik boyunca günlük alacağınız 5mg dozda folik asit bebeğiniz için faydalı olacaktır. Bunun sebebi de talaseminin bebek gelişimini engellemesi, sinir tüpü bölgesinde hasarlara yol açmasıdır. Günlük yüksek dozda alınan folik asit ise riskleri bariz şekilde azaltır. (Bknz: Hamilelikte Folik Asit Faydaları)

Aynız amanda her gün folik asit almanız talasemi taşıyıcılığı olmanıza rağmen hamilelik durumunuz varsa yine sağlıklı kalmanıza da yardımcı olacaktır. Bu dönemde doktorunuz ekstra testler yapmak isteyebilir ve vücudunuzdaki demir seviyesine bakabilir.

Talasemi Bebeğimin Doğumunu Etkiler mi?

Talasemi taşıyıcılığı değilde talesemi hastalığınız var ise doktorunuz bu konuda mutlaka tavsiyelerde bulunacaktır. Beta talasemi major yani yüksek boyutlarda olursa kemik gelişiminizi engelleyecektir ve bu da vajinal yani normal doğumu zor hâle getirir. Bu yüzden doktorun sezaryen doğuma başvurma olasılığı yüksektir. Fakat bunun dışında doğum esnasında herhangi bir problem genellikle yaşanmaz.  Yani “talasemi hastası hamile kalabilir mi” sorusunu soran anne adaylarını cevabımız “evet kalabilir.” Ancak hastalığın derecesine göre uygun tedavi protokolünü sorunsuz şekilde sürdürmeniz şartıyla.

Talesemi Taşıyıcıyısım Bebeğimde Talasemi Olur mu?

Talasemi aileler ve genler aracılığıyla taşınan bir hastalıktır, bu yüzden bebeğinizde de oluşma riski vardır. Eğer siz ya da eşinizde talasemi taşıyıcılığı varsa, bebeğiniz için de riskler yarı yarıyadır. Kesin olarak bebeğinizde talasemi özelliklerinin olup olmayacağını anlamak için hastaneler üç farklı test yapar. Bunlar genellikle hamileliğin 11 ile 21. haftaları arasında gerçekleşirler. Ancak günümüzde hem anne hemde baba akdeniz anemisi olmasına rağmen sağlıklı bir hamilelik geçiren ve sağlıklı bir bebk dünyaya getiren anne adayları mevcuttur. Tıbbi tetkik ve tedavi yöntemlerinin ilerlemesi bu durumu mümkün kılmaktadır.

Bu konuda daha detaylı bilgi almak için lütfen aşağıdaki yorum bölümüne aklınıza takılanları yazınız!

Yorum yaptıktan sonra dilerseniz Hamilelik Belirtileri editörleri tarafından derlenmiş Hamilelikte Sıcak Su Torbası Kullanmak başlıklı yazımızı da okuyabilirsiniz.

2

2 Yanıt

  1. Muhammed
  2. Ezgi

Bir cevap yazın