Hamilelikte Psikoloji Hakkında Bilmedikleriniz!


Hamilelik; bir anne adayının hayatında çok güzel bir dönem olarak düşünülürken, genellikle daha önceleri göz ardı edilen ancak sonraları yüzleşmek durumunda kalınan bazı fiziki ve ruh sağlığı sorunlarına sebebiyet verir. Fiziksel yıpranmaların büyük bir bölümü çözüme kavuşturulabilirken, hamilelikte psikoloji sorunları yeteri kadar önemsenmez. Bu doğrultuda anne adaylarının yaklaşık %20’si gebelik dönemlerinde psikolojik sorunlardan şikayetçi olmaktadır. Daha önceden farklı psikolojik sorunlar yaşamış olanlar ise, risk oranı daha yüksek grupta yer alırlar. Bundan dolayı anne adaylarının her iki tarafta da meydana gelebilecek risklere dair yeteri kadar bilgilendirilmeleri ve doktor tavsiyelerini dikkate almaları gerekmektedir.

Gebelikte Psikolojik Sorunları ve Nedenleri

Annelik depresyonu olarak tanımlanan ve farklı sınıflara ayrılan hamilelikte psikolojik sorunları, vücutta yaşanan fizyolojik bazı değişimlerin ve gebelikle birlikte ortaya çıkan stres faktörlerinin bir neticesidir. Hamilelikle alakalı ya da doğum öncesinde yaşanan psikolojik bozukluklar ile gebelikten sonra ortaya çıkan ruhsal travmalar kadınlar fazlasıyla etkilemektedir. Özellikle depresyon ve kaygı gibi unsurlar, doğum öncesindeki dönemde majör duygusal sorunları oluşturmaktadır. (Bknz:Hamilelikte Depresyon: Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi) Doğum öncesindeki psikolojik bozuklukları, 3 farklı majör psikolojik bozukluk sınıfında inceleyebiliriz;

Gebelik Sonrası Majör Depresyon

Gebelikte psikoloji sorunlarının en önemlilerinden biri olan majör depresyon, anne adayının ve bebeğin yaşamını ciddi şekilde etkileyebilecek bir rahatsızlıktır. Gebe kadınların yaklaşık %10’unu etkisi altına alarak, hem anne hem de fetüs için oldukça riskli bir durum oluşturabilir. Gebelik esnasında meydana gelen hormon seviyelerinin yükselmesi ya da beyin kimyasallarında yaşanan herhangi bir değişim, bu depresyon tipini tetikleyen unsurlardır. Majör depresyonun diğer nedenleri ise; yüksek strese sebebiyet veren yaşam koşulları, aile fertlerinden birinin ölümü ya da içinden çıkılamayan maddi güçlükler olabilir. Bu dönemde yaşanan stresin bebeğe zarar  verebileceği de düşünülmektedir. (Bknz:Hamilelikte Stres Bebeğe Zarar Verir Mi?) Majör depresyonun gebeler üzerindeki belirtileri ise şunlardır;

  • İştahsızlık ve kilo kaybı (Bknz:Hamilelikte İştahsızlık)
  • Aşırı uyuma ya da uyku sorunları
  • Enerji kaybı ve sürekli bitkinlik, yorgunluk (Hamilelikte Halsizlik ve Yorgunluk)
  • Ruh halinde dalgalanmalar ve aşırı hassasiyet
  • Ağırlık hissi, huzursuzluk
  • Nedeni belli olmayan garip davranışlar
  • Kendine zarar verme ya da intihar eğilimi
  • Toplum içinde değersizlik ya da suçluluk hissi

Klinik Psikolojik Rahatsızlıklar

Hamilelikte psikoloji sorunlarından biri de, gebelik esnasında veya bebeğin doğumundan sonra genellikle 6 aydan bir yıla kadar farklılık gösteren bir zaman diliminde ortaya çıkan ve tedavi gerektiren klinik ruhsal bozukluklardır. Bu bozukluklar; depresyon olarak tanımlanan panik atak, obsesif kompulsif bozukluk, hiperventilasyon ve kaygı bozukluları ile nitelendirilmektedir. Klinik ruhsal bozukluk yaşayan bir anne adayı, sık sık bebeğinin başına gelen ürkütücü olayları düşünebilir ya da bu olayları gözünde canlandırabilir.

Doğum Sonrası Psikoz

Doğumun ilk haftaları içinde ortaya çıkan bu rahatsızlık, gebelikte psikoloji sorunlarının en üst seviyede olanıdır ve acilen tedavi gerektirir. Hamilelik depresyonunun bu şekli, yanlış bir doğuma ve hatta bebeğin kaybına neden olabilir. Sonuç olarak; tüm gebeliği doğrudan etkileyen esas faktör strestir ve anne adayları bu duruma bağlı olarak çeşitli endişeler yaşar;

  • Sağlıklı bir doğum olup olmayacağı,
  • Bebeğine iyi bir annelik yapıp yapamayacağı,
  • Kendisi hakkında fiziksel olarak kapıldığı olumsuz duygu ve inançlar; vücudunun çirkinleştiği, yüzünün yıprandığı veya bacaklarının kötüleştiği gibi takıntılar.
  • Eşinin kendisini eskisi gibi sevmeyeceği ya da beğenmeyeceği gibi tereddütler.
  • Bebeği ve eşiyle iletişim kurarken sorunlar yaşayacağı gibi sıkıntılı durumlar yaşayabilir.

Hamilelikte psikoloji sorunları her anne adayında ortaya çıkabilir, ancak gebelik döneminin bir kadının hayatında yaşayabileceği en güzel anlardan birisi olduğunu da bilmek gerekir. Ayrıca, bu dönemde yaşanan tüm endişe ve kargaşaların geçici olduğunu ve doğumdan kısa bir süre sonra yok olacaklarını da aklınızdan çıkartmayın.

Hamilelikte Psikoloji Hakkında Bilmedikleriniz! konusunda daha detaylı bilgi almak için lütfen aşağıdaki yorum bölümüne aklınıza takılanları yazınız!

Yorum yaptıktan sonra dilerseniz Hamilelik belirtileri editörleri tarafından derlenmiş Hamilelikte Hashimoto Hastalığı başlıklı yazımızı da okuyabilirsiniz.

loading...
loading...

Henüz Yorum Yapılmamış

Bir yorum yaz