Hamilelik Çatlağı Oluşumu, Nedenleri ve Tavsiyeler

Kadınların yaşadığı en özel deneyim olarak kabul edilen gebelik dönemlerinde, vücudun yeni bir evreye geçiş yapmasından kaynaklanan birçok fizyolojik ve psikolojik değişim görülebilmektedir. Bu değişimlerin gerçekleşme nedenleri arasında hormonlar büyük pay sahibidir, çünkü hormonlar vücutta meydana gelen değişimin niteliğine göre salgılanır. Hamilelikte bu durum daha belirgin bir hale gelmektedir. Özellikle hamilelik çatlağı olarak tanımlanan durumlarda, gebelerin ağırlıklı olarak karın bölgelerinde bazı çatlama izlerine rastlanmaktadır. Hormonal etkilerin yanı sıra hamilelik süresince hızlı bir şekilde kilo alındığından, vücutta meydana gelen çatlak oluşumu normal karşılanabilmektedir. Nasıl ki normal şartlarda seri bir şekilde kilo alındığında veya verildiğinde karın bölgesinde çatlamalar oluşuyorsa, gebelik döneminde bu durum farklılık göstermeyecektir. Ani kilo alımındaki gebelik çatlağı oluşumuna etki eden bir diğer durum, derinin daha fazla gerilme göstermesidir. Gebelik çatlakları sadece karın bölgesinde değil; kalça, bel, uyluk, göğüs gibi vücudun çeşitli bölgelerinde de meydana gelebilir.

Hamilelik çatlakları kalıcı mıdır?

Hamilelik döneminde meydana gelen fiziksel ve hamilelik hormonalarının değişimi sonucunda, vücudun çeşitli bölgelerinde oluşan  çatlaklar özellikle karın ve göğüs bölgesinde daha sık olmakla beraber; kol, bacak, kalça gibi vücudun farklı bölgelerinde de çatlaklar meydana gelebilir. Hamilelik döneminde meydana gelen çatlaklar genellikle kalıcıdır. Ancak doğumdan sonra, çeşitli tedaviler ve lazer yöntemi ile doğum çatlaklarının önemli derecede azaltılması mümkündür.

Hamilelikte Çatlaklar Neden Oluşur?

Hamilelik dönemindeki hormonal değişimler, kilo alma, karın bölgesindeki derinin gerilmesi ve vücuttaki fiziksel değişiklikler annenin vücudunda çatlakların oluşmasına neden olur. Bu etkenlerin sonucunda, cildin esnekliğini sağlayan yapıda incelme meydana gelir. Buna karşın, hamilelik dönemi çatlakları, bütün hamilelerde görülmez. Hamilelik boyunca, hızlı bir şekilde ve aşırı kilo alan kadınlarda, çatlak oluşma ihtimali çok daha fazladır.

Hamilelikte Çatlak Oluşumuna Etki Eden Faktörler Nelerdir?

Gebelik çatlağının meydana gelmesinde birçok faktör rol oynamaktadır. Çatlağın hamilelerde görülme oranı %90’ların üzerinde olduğundan, çoğu anne adayında hamilelikte çatlağın oluşma ihtimali bir hayli yüksek olacaktır.

Hamilelikte çatlak belirtilerinden en önemlileri ise şunlardır

  • Hamileliğin üçüncü ayından sonra bebeğin anne karnındaki hareketleri hissedilmeye başlanır. Bu dönemde bazı kaşınma hisleri meydana gelebilir. (Bknz: Hamilelikte Kaşıntı: Nedenleri ve Tedavisi)
  • Kaşınmanın sadece gebelik çatlakları ile ilgili bir durum olmadığı bilinmelidir. Kaşınma hissi farklı rahatsızlıkların bir göstergesi olabileceğinden, böyle bir durum ile karşılaşıldığında uzman doktor ile görüşülmesi önemlidir. (Özellikle şiddetli kaşıntılarda)
  • Hamilelik çatlağının başlangıç evresinde karın bölgesinde kırmızı renkte çizgiler oluşmaya başlayabilir. Açık bir tene sahip olan anne adaylarında çizgilerin pembe bir renk aldığı görülecektir.
  • Koyu tenli hamilelerde çatlağın rengi pembe olmayabilir. Gümüşü andıran grimsi bir rengin çatlakta oluştuğu gözlemlenebilir.
  • Hamilelerin büyük bir çoğunluğunda gebelik çatlağı, gebeliğin 5. ayından itibaren oluşmaya başlamaktadırEğer karında kırmızı renkte çizgilerle başlayan bir sürecin içine girildiyse, sırasıyla bu çiziklerin çatlaklara dönüşeceği ve renk değişiminin başlayacağı sonucuna varılabilir. Bazen gebelik çatlaklarının daha şiddetli ve yoğun bir şekilde yaşandığı görülmektedir. Bu durum ağırlıklı olarak anne adayının fizyolojik yapısıyla alakalıdır. Her bir kadının vücut yapısına bağlı olarak hormon salımı değişim gösterir. Hamilelik boyunca salgılanan hormonların cilt üzerinde bıraktığı etkiler, yine her anne adayında birbirinden farklı olacaktır. Hamilelik çatlakları şu nedenlerden dolayı ortaya çıkmaktadır;
  • Eğer aile içerisinde doğum yapmış kişilerde (anne, kız kardeş vs.) çatlak oluşumu yaşanmışsa, büyük bir ihtimalle gebelik döneminde de bu durumla karşılaşılacaktır.
  • Gebelik çatlağında en önemli etken genetik faktörler olmaktadır. Bir başka deyişle; Afrikalı kadınlarda çatlakların görülme ihtimali bir hayli düşüktür, Asyalı kadınlarda ise bu ihtimal daha da azdır.
  • Hamilelik süresince kilo artışının belirli bir düzende ilerlemesi oldukça önemlidir. Eğer beklenilenden daha ani bir şekilde kilo alındıysa, vücudun karın başta olmak üzere çeşitli bölgelerinde çatlaklar meydana gelecektir.
  • Ani kilo artışı yaşanırken anne adayının cilt yapısının ince olması, yaşanan çatlakların miktarını arttıracaktır.
  • Beslenme düzeninin bozuk oluşu ve az miktarda sıvı tüketimi, hamilelikte çatlak oluşumuna neden olabilir.
  • İkiz, üçüz veya daha fazla sayıda bebeğe sahip olan anne adaylarında çoğul gebelikten ötürü hamilelik çatlağı görülür.
  • Anne karnındaki bebeğin fazla kilolu olması yine çatlak oluşumunu tetikleyen nedenler arasında yer alır.
  • Kullanılan bazı ilaçların vücutta çatlakların meydana gelmesine yol açtığı, yapılan araştırmalar sonucunda netlik kazanmıştır. Özellikle kortizol hormonunun artış göstermesine yol açan ilaçlarda çoğalan kortizol miktarı, cildin liflerinde bulunan kolajen seviyesini düşürmektedir. Sonuç olarak kolajen seviyesi azaldıkça çatlaklar daha yoğun bir şekilde oluşmaya başlayacaktır. (Ayrıca bknz: Hamilelikte ilaç Kullanımı Nasıl olmalı?)
  • Daha önceki hamileliklerde doğum çatlağı oluştuysa, büyük ihtimalle sonraki gebeliklerde de çatlak oluşur.
  • Çatlak oluşumu, farklı ırklarda değişiklik gösterir.

Hamilelikte Çatlakları Engellemek İçin Tavsiyeler

Hamilelik döneminde oluşmaya başlayan çatlakların herhangi bir ağrı ve sızı meydana getirmediği bilinmektedir. Ancak hamilelikte çatlak, anne adaylarının psikolojik bakımdan yıpranmasına yol açmaktadır. Bu durum strese yol açabilir ve bu stres bebeğe zarar verebilir. (Bknz: Hamilelikte Stres Bebeğe Zarar Verir Mi?)Hamilelikle beraber vücut dengesinin değişmesi, vücudun hiçbir zaman eski görünümüne kavuşamayacağı anlamına gelmemelidir. Gebelikte alınan kilolar doğumdan sonra verilebilir ve dokuz aylık süreç içerisinde yıpranan psikoloji tekrar eski haline döndürülebilir.

Gebelikte çatlak, doğuma kadar belirgin olarak görülmeye devam edecektir. Doğumdan sonra çatlakların kaybolması uzun bir sürece tabi olur. Kısa vadede çatlakların kendiliğinden geçmesi pek mümkün değildir. Bazı anneler bu çatlak izlerinden herhangi bir rahatsızlık duymaz; sonuç olarak bu çatlaklar dünyaya getirilen bebeğin bir hatırası olarak görülebilmektedir. Yine de bu çatlak izlerinin zaman içinde geçebileceğini unutmamak gerekir. Gebelik çatlakları aşağıda belirttiğimiz uygulamaların yapılması halinde önlenebilir. Yukarıda da belirttiğimiz gibi aile ve akrabaların gebeliklerinde hamilelik çatlakları görüldüyse, sizin gebeliğinizde bu çatlakların oluşma ihtimali yüksek olacaktır. Sıralayacağımız bazı yöntemleri takip ederek hamilelik çatlaklarını azaltabilmeniz mümkündür.

  • Bol miktarda sıvı tüketilmesi bir anne adayının en büyük gereksinimleri arasındadır. Anne ve bebek sağlığının korunabilmesi için sıvı tüketim seviyelerinin düşürülmemesi önemlidir. Bol miktarda su tüketen anne adaylarında meydana gelen çatlakların, az miktarda tüketen anne adaylarına göre daha az görüldüğü söylenebilir.
  • Sıvı tüketimiyle birlikte beslenme düzeninin oturtulması bir hayli önem kazanacaktır. Düzensiz bir şekilde beslenen hamilelerde çatlakların görülme ihtimali çok daha fazladır.
  • Hamile kalınmadan önceki yaşantının sağlıksız olması, hamilelikteki dikkat edilmesi gereken durumlara uyulsa dahi hamilelik çatlağı oluşmasına yol açabilir. İnsan yaşamının her evresinde sağlıklı bir yaşam hedeflenmelidir. Çünkü bütün bu evreler birbiriyle bağlantı halindedir.
  • Dengeli ve sağlıklı bir beslenme programı, çatlak oluşumunu azaltır. Düzenli beslenmek, kilo kontrolünü sağlar ve aşırı kilo alma sonucunda ortaya çıkan çatlak oluşumunu engeller. [ Okuyunuz: Hamilelikte Aşırı Kilo Almamak İçin Öneriler ]
  • Düzenli egzersiz yapmak, vücudun esnekliğini artırarak cilt çatlaklarının önlenmesine yardımcı olur. [ Okuyunuz: Hamilelikte Spor ve Egzersiz ].
  • Elma, badem veya havuç yağı gibi doğal yağlar, çatlak oluşan bölgeye sürülebilir. Doğal yağlar cilt tarafından emilerek, cildin daha esnek olmasını sağlar. (Ayrıca bknz: Hamilelikte cilt bakımı ve güzellik)
  • Bu duruma ek olarak, hamilelikte kullanımının uygun olduğu kanıtlanmış, cildi nemlendiren ve çatlak oluşumunu engelleyen kremler de kullanılabilir.
  • Cildinize masaj yapmak, kan dolaşımını hızlandırarak çatlak oluşumunu azaltmaya yardımcı olabilir.
  • Çatlak oluşumunu engellemek için cildin nem dengesini korumak çok önemlidir. Cildi aşırı kurutan sabun veya duş jeli kullanılmamalı ve banyodan sonra cilt nemlendirilmelidir.

Hamilelik Çatlakları Nasıl Azaltılır, Gebelik Çatlaklarına Karşı Kozmetik Ürünler Kullanılır mı?

Gebelik çatlakları; bir anne adayı çatlak oluşumuna engel olabilmek için ne kadar çok çaba gösterirse göstersin, beslenmesine ve sıvı tüketimine ne kadar dikkat ederse etsin yine de meydana gelebilir. Daha önce açıkladığımız gibi gebelikte çatlağın oluşmasına neden olabilecek en önemli faktör kalıtsal (genetik) durumlardır. Eğer hamileliğiniz bir çoğul gebelikse, karın bölgesinde meydana gelen çatlaklar kaçınılmaz bir hale gelecektir.

Hamilelikte çatlak oluşumu gözlenmeye başladıysa, uygulayacağınız bazı yöntemler sayesinde çatlakların miktarını azaltabilir veya çatlakları bir denge içerisinde tutabilirsiniz.

  • Masaj tedavilerinin birçok sağlık sorununa karşı faydalı sonuçlar verdiği bilinmektedir. Anne adayları da gebelik dönemleri boyunca masaj yapabilirler ve özellikle duş esnasında, karın bölgesine sünger yardımıyla masaj yapılabilir. Bu masajın dairesel hareketlerle yapılması tavsiye edilmektedir. Bu sayede karın bölgesinde kanın dolaşımı hızlanacak ve cilt yapısının elastik düzeyi korunacaktır.
  • Hamilelik boyunca egzersiz hareketlerinin yapılması gerektiği bilinen bir gerçektir. Bu egzersizler ev içinde belirli vücut hareketleriyle yapıldığı gibi, dış çevrede yapılacak yürüyüşler ile de gerçekleştirilebilir. Gebelikte çatlak oluşumunu azaltabilecek egzersizlerden birisi de, karın bölgesi baz alınarak yapılan hareketlerdir. Egzersizlerde, masaj işlemindeki şu temel gaye hedeflenir; kan dolaşımını hızlandırmak.
  • Kilo artışı yaşandığı için ciltte ani gerilmeler meydana gelir. Bu gerilmelerin sonucunda gebelikte çatlak oluşur. O zaman gerilmeleri azaltabilecek bir formül olmalı, öyle değil mi? Ciltteki nem seviyesini arttırarak gerilmelerin seviyesi düşürülebilir. Ek maddeler içermeyen nemlendiriciler, badem, kakao ve bebek yağları en çok tercih edilen nem arttırıcılardır. Çatlakların azaltılmasında bu teknikler sıklıkla kullanılmaktadır, çatlağın oluştuğu bölgeye sürülerek ovalanması yeterlidir. Ancak uzman doktorunuza danışılmadan kullanılmamaları gerekir, çünkü bazı nemlendiriciler vücutta alerjik reaksiyonlara sebebiyet vermektedir.

Uzman doktorların tavsiye ettiği kremleri kullanmanızda herhangi bir sakınca bulunmamaktadır. Sonuçta bu kremler herhangi bir katkı maddesi içermezler, bundan dolayı anne ve bebek sağlığına zararlı bir etkileri söz konusu olmaz. Ancak piyasada bazı kozmetik ürünler satışa sunulmaktadır. Anne adaylarının birçoğu bu ürünlere olumlu yaklaşmakta ve kullanılmasında bir sakınca görmemektedir. Bilimsel veriler ele alındığında, bahsi geçen kozmetik ürünlerinin gebelik çatlakları üzerine olumlu etkiler bıraktığı görülmemektedir. Doktorunuz tarafından önerilmeyen veya onaylanmayan ek ürünlerin kullanılmaması gerekmektedir.

Gebelik Çatlakları Nasıl Tedavi Edilir?

Gebelik döneminde görülen hamilelik çatlakları, doğumdan sonra iz bırakmadan geçmesi bakımından uzun bir süre alabilmektedir. Her kadının cilt yapısına göre çatlağın geçme süresi değişiklik gösterebilir. Bazı kadınlarda bu çatlakların hiç geçmediği de görülmektedir. Bu durum tamamen çatlağın ne kadar şiddetli görüldüğüyle ve fizyolojik durumla ilgilidir.

Günümüzde gelişen tıp teknikleri sayesinde gebelikte çatlak sorununa bazı çözümler sunulabiliyor. Bu çözümler arasında en yaygın olarak kullanılanı ise tıbbi müdahalelerdir.

  • Cilt altındaki yağ dokusunun fazla olduğu bölgelerde çatlaklar daha fazla görülür. Karın bölgesindeki çatlakların geçirilmesinde lazer tedavisi yaygın olarak kullanılmaktadır. Her geçen gün geliştirilen lazer teknolojisi sayesince cilt tabakasının daha çok altına girilebilmektedir. Bu durumda, karın bölgesinde çatlakların büyük bir kısmı tedavi edilebilmektedir, ancak göğüs bölgesindeki çatlakların daha zor geçtiği bilinmektedir.
  • Lazer tedavilerinin birbirinden farklı olarak çeşitleri bulunmaktadır. Vücut ve deri yapısı, oluşmuş olan çatlağın seviyesini tespit edildikten sonra kullanılması gereken lazer tedavisi belirlenir.
  • Tedaviler seanslarla gerçekleştirilmektedir. Her bir seansın ardından dikkat edilmesi önerilen hususlar tarafınıza bildirilir.
  • Lazer kullanılmasının amacı hasar gören derinin kolojen miktarını arttırmaktır. Doku yenilenmeye başladığında doğal olarak kolojen seviyesi artış gösterecektir.
  • Lazer tedavisi haricinde yapılmakta olan bazı cerrahi operasyonlar bulunmaktadır, ancak bu operasyonların lazere kıyasla çatlaklar karşı daha az çözüm getirdiği söylenebilir.

Bunlar haricinde, gebelik dönemindeki beslenme temposunun sekteye uğratılmaması ve sağlıklı bir yaşam sürdürmeye devam edilmesi önerilmektedir. Doğumdan sonraki su tüketiminin azaltılmaması ile beraber, egzersiz hareketlerine devam edilmesi de oldukça önemlidir. Gebelik çatlakları ile başa çıkabilmenin yolu, öncelikle güçlü bir iradeye sahip olmaktan geçer, ayrıca kalıtsal özelliklerden dolayı meydana gelen çatlakların şiddetini azaltmak tamamen kendi elinizdedir.

Sizler de hamilelik sürecinde çatlak problemiyle karşı karşıya kaldıysanız tecrübelerinizi, yaptığınız uygulamaları ve aldığınız sonuçları okuyucularımızla paylaşabilir, yorumlarınızla katkı sağlayabilirsiniz.

Hamilelik Çatlağı Oluşumu, Nedenleri ve Tavsiyeler konusunda daha detaylı bilgi almak için lütfen aşağıdaki yorum bölümüne aklınıza takılanları yazınız!

Yorum yaptıktan sonra dilerseniz Hamilelik belirtileri editörleri tarafından derlenmiş Hamilelikte Dövme başlıklı yazımızı da okuyabilirsiniz.

7

Henüz Yorum Yapılmamış

Bir yorum yaz