Gebelik Kolestazı: Nedir – Nedenleri ve Tedavisi


Bazı kadınlar özellikle de gebeliğin son dönemlerinde oldukça şiddetli bir kaşıntı yaşarlar. Bunun en yaygın nedeni gebelik kolestazı adı verilen durumdur. Bu sadece hamilelik sırasında görülen yaygın bir karaciğer hastalığıdır. ICP olarak da adlandırılan bu hastalık, gebelik hormonlarının salınımından doğrudan etkilenebilmektedir. Genellikle ciddi bir kaşıntı ile kendini göstermektedir.

Hamilelikte kolestaz hormonlar zirveye ulaştığında yani gebeliğin son üç aylık döneminde daha sık görülür, doğum sona erdikten sonra da genellikle azalmaya başlar ve birkaç gün içinde ortadan hormonal dengenin sağlanmasıyla beraber tamamen ortadan kalkar.

Yapılan bilimsel araştırmalara göre, gebelik kolestazı 1000 hamilelikten yaklaşık 1 tanesinde görülmektedir. Özellikle İsveç ve Şili de yaygın olması gebnetik faktrörlerinde bu hastalıkta önemli bir etken olduğunu göstermektedir. Kolestaz kimi zaman karaciğerin içinde, kimi zaman dışında yaşanmakta. Her iki durumda kaşıntıya sebep olmakta ve anne adayının yaşam kalitesini düşürmektedir.

Hamilelikte Kolestaz Nedenleri

Gebelik hormonları karaciğer fonksiyonlarını etkiler ve bu da safra akışını yavaşlatır ya da durdurur. Safra kesesi sindirim sistemindeki yağların parçalanması için gereklidir. Kolestaz durumunda karaciğerde üretilen safrayı vücuda salınmaz. Karaciğerdeki safra akışı kesildiğinden veya yavaşladığından dolayı da  karaciğerdeki safra asitleri de kan dolaşımı içine dağılır.

Kan Bulgusu ve Teşhis

Kolestazı tanısı konulurken, komple bir tıbbi döküm çıkartılır, fiziksel muayene gerçekleştirilir ve karaciğer fonksiyonlarını, safra asitlerini ve bilirubini değerlerini ölçmek için kan testleri yapılır.

Toplam safra asidi (TBA) veya safra asitleri 10 mikromol / L üzerinde ölçüldüğünde, kolestaz teşhisi de konulur. Çalışmalar başlangıçta bu artışın sadece östrojene bağlı olduğunu söylüyordu fakat son araştırmalara göre başka bir gebelik hotmonu olann progesteron seviyesi de buna sebep olabiliyor.

Hamilelikte Kolestaz Belirtileri

Gebelik kolestazı belirtileri arasında şunlar yer almaktadır:

  • Özellikle ellerde ve ayaklarda yada karında kaşınma hissi. Genellikle de fark edilen tek belirti bu olur.
  • Koyu renk idrar
  • Safra taşı olmadan ağrı
  • Bağırsak hareketlerinde soluk-açık renkler
  • Yorgunluk veya Halsizlik
  • İştay kaybı
  • Depresyon
  • Aynı zamanda yer yer ciltte, göz ve mukoza zarlarında sarılık, mide bulantısı da görülebilir.

Kimler Risk Altında?

Başta da belirtiğimmiz gibi, gebeliklerde her 1000 kadından 1 ya da 2 tanesi koleztazdan etkileniyor.

Aşağıdaki 3 gruptaki kadınların gebelik sırasında kolestaz geliştirme riski yüksektir.

  1. Birden fazla çocuk taşıyan kadınlar.
  2. Daha önce karaciğer hastalığı yaşayanlar.
  3. Annesi ya da kız kardeşi gibi yakın akrabaları kolestaz yaşayanlar.

 

Kolestaz Bebeğe Zarar Verir Mi?

Kolestaz maalesef erken doğum ya da ölü doğum riskini arttırabilir. Gelişmekte olan bir bebek, kanındaki safra asitlerini atmak için annenin karaciğerini kullanır. Bu yüzden de annede safra seviyesi yükselince, bebek karaciğeri de bundan etkilenir. Kolestazlı kadınlar yakından izlenmeli ve bebeğin akciğerleri olgunlaştıktan sonra öncelik doğuma verilmelidir.

Başka Bir Hamilelikte Tekrar Etme Olasılığı Nedir?

Gelecekteki gebeliklerde bir kadının tekrar kolestaz yaşayıp yaşamayacağını bilmek neredeyse imkansızdır. Bazı kaynaklara göre kolestaz gelecekteki hamileliklerde yüzde 90 tekrarlıyor fakat bu araştırmalar kesin değil.

Eğer tekrar hamile kalmayı planlıyorsanız, doktorunuza danışarak çeşitli önlemleri alın ve kolestazı durdurmak için neler yapabileceğinize karar verin.

Gebelik Kolestazı Tedavi Yöntemleri

Kolestaz tedavisinde temel hedef elde, ayakta, karında kaşıntıyı kaşıntıyı hafifletmektir. Bunun için herhangi bir ilaç ya da takviye almadan önce doktorunuzla konuştuğunuzdan emin olun.

Bazı tedavi seçenekleri şu şekildedir;

  • Topikal kaşıntı önleyici ilaçlar ya da kortikosteroidlerle kullanılan ilaçlarla tedavi edilebilir.
  • Safra asitlerinin konsantrasyonunu azaltmak için kullanılan ursodeoksikolik asitli ilaçlarla tedavi başlanabilir.
  • Aynı zamanda soğuk banyolar ve buzlu su da sıcaklığı düşürerek vücuttaki kan akışını yavaşlatır.
  • Bebeğin ciğerlerinin olgunluğunu arttıran stereoid tipi deksametazon kullanılır.
  • Doğumdan önce anneye K vitamini takviyeleri uygulanabilir.
  • Karahindiba kökü ve süt kabuğu da aynı zamanda karaciğere yararlı doğal maddeler arasında yer alır. Fakat yine de kullanmadan önce sağlık uzmanına danışmakta fayda vardır.
  • Kasılma kayıtları için iki haftada bir stres testi uygulanır.
  • Hem safra serum seviyesi, hem de karaciğer fonksiyonlarını izlemek için düzenli kan testleri yapılır.

Gebelikteki kolestaz tedavisi doktorunuz tarafından belirlenecektir. Sağlık uzmanı bunun için aşağıdaki kriterleri göz önüne alır;

  1. Hamilelik durumunuz, genel sağlık ve tıbbi geçmişiniz
  2. Hastalığın derecesi
  3. Belirli ilaçlara ve terapilere karşı toleransınız, tepkiniz
  4. Hastalığın seyri için beklentiler
  5. Görüş ve tercihleriniz

Doktorunuz bu durumları değerlendirdikten sonra size en uygun olan tedavi protokolüne başlanacaktır.

Gebelik Kolestazı: Nedir - Nedenleri ve Tedavisi konusunda daha detaylı bilgi almak için lütfen aşağıdaki yorum bölümüne aklınıza takılanları yazınız!

Yorum yaptıktan sonra dilerseniz Hamilelik belirtileri editörleri tarafından derlenmiş Orgazmik Doğum Hakkında Bilmedikleriniz başlıklı yazımızı da okuyabilirsiniz.

loading...
loading...
5

Henüz Yorum Yapılmamış

Bir yorum yaz